terug

Erasmiaans Gymnasium, Coolvest

Erasmiaans Gymnasium, Coolvest

Timpaan met Erasmus, door Leo Stracké (1884)

Het fronton dat bewaard is gebleven is een op schaal gemaakte maquette in gips van het fronton dat boven de ingang was geplaatst van het Erasmiaans Gymnasium. Dit gebouw aan de Coolvest betrok het Erasmiaans in 1884.
De plaats van het Gymnasium is daarvoor nooit bebouwd geweest. Het was eerst een boomgaard, later een stadstuin. Het lag westelijk van en bijna tegen het tuchthuis aan en is voor een klein deel over de resten van het slot Bulgersteyn gebouwd.
Het gebouw is ontworpen door C. van de Wall van de dienst Plaatselijke Werken, de voorloper van Gemeentewerken, onder leiding van de beroemde stadsbouwmeester G.J. de Jongh. Het gebouw is opgetrokken in neo-klassieke stijl. Het fronton is, evenals de vier Corinthische kapitelen aan de voorzijde en de beelden op het gebouw, ontworpen door kunstenaar Leo Stracké. Hij kreeg daarvoor fl. 6.950,-

Het timpaan in het fronton
Het marmeren basreliёf in het timpaan stelt Erasmus voor in zittende houding. Met aan de ene kant de stroomgodin van de Maas, die, getooid met stedenkroon, aan Erasmus het besluit aanreikt van de Vroedschap, waarbij de school naar hem is vernoemd. Aan de andere kant de stroomgodin van de Rotte, die de Rotterdamse jeugd op de geleerde als een voorbeeld wijst.
Boven het fronton op het gebouw verheft zich Minerva (hoogte 2,30 m.) tussen twee kindergroepen die de fakkeldragers der wetenschap voorstellen. Deze waren van zandsteen.

Het gymnasium
De school was oorspronkelijk gevestigd aan de westzijde van de Oppert en grensde aan de achterkant aan de Slijkvaart (in de volksmond Stinksloot genoemd).
In 1592 verhuisde de school naar het Cellebroedersklooster (gevestigd in 1441) aan wat later de naar de broeders genoemde (Wijde) Broedersteeg werd genoemd.
De Cellebroeders waren lekebroeders; kloosterlingen die niet de drie kloostergeloften (armoede, zuiverheid en gehoorzaamheid)  hadden afgelegd, maar wel beloofden als zodanig te leven. Zij wijdden zich (gekleed in zwarte tuniek, zwart schouderkleed met capuchon en een leren gordel) aan de verpleging van pestlijders en het begraven van doden. Reeds vóór de grote omwenteling van 1572 was het Cellebroedersklooster ten gronde gegaan.
Aan de straatzijde van het klooster was een muur geplaatst waarin zich een brede poort bevond met dubbele gele deuren, die toegang gaf tot een binnenplaats, beplant met iepen. Een kleine ingang, in de poort gezaagd, zorgde voor toegang van voor leraren en leerlingen. Boven de poort was een frontispies, aan beide zijden met bollen uitgewerkt en daartussen, onder het middelkapje, was in een nis een borstbeeld van Erasmus geplaatst.
Tot 1884 is de Latijnse School in de Wijde Broedersteeg  gehuisvest. De buurt was niet best meer. In hun wensenpakket dat door de curatoren van het Erasmiaans op verzoek van het Stadsbestuur was samengesteld over plaats en inrichting van het gymnasium stond 'dat het ons in hoge mate ongeschikt voorkomt en zulks niet alleen wegens de gebrekkige en verouderde inrigting maar ook met het oog op de buurt waarin het gebouw is gevestigd, en die, zo mogelijk, nog steeds in gehalte vermindert….. om jongelingen van een leeftijd als de leerlingen van het gymnasium viermaal daags de buurt te doen passeren achten wij onnodig, als zijnde genoegzaam bij U bekend',
Op 7 juli van dat jaar betrok de school, inmiddels als Stedelijk of Erasmiaans Gymnasium, het nieuwe gebouw  aan de Coolvest.
De nieuwbouw bestond uit 16 leslokalen. Op de begane grond waren, naast een marmeren vestibule, 5 'leerzalen' en de bibliotheek. Op de begane grond was tevens een gymnastiekgebouw. Op de 1e verdieping waren 8 klaslokalen, waaronder een lokaal voor 'Natuurlijke Historie', met daarbij een kabinet en laboratorium. Op de 2e verdieping waren 3 klaslokalen, waarvan het Natuurkundelokaal eveneens was voorzien van kabinet en laboratorium.
Was de Coolvest bij aanvang nog een rustige plek aan het water, waar 'die ruime school, rustig, haast idyllisch gelegen bij de oude windmolen, zijn rijke gevel spiegelend in het kalme water van de Coolsingel, waar de trekschuit dagelijks afvoer, begrensd (was) door  de wijde, oude stadstuinen' (Dr. H. Burgerhout, curator Erasmiaans bij de opening van de lokatie Wytemaweg). Dat veranderde drastisch in 1922 toen de Coolsingel  gedempt is, en het gymnasium, als onderdeel van de Coolsingel, aan de belangrijkste verkeersader ligt. 'Dat ideale gymnasium is sedert komen te liggen in het felste stadsverkeer, ingesloten tussen de huizen, heeft al lang geen licht en lucht meer en schiet op de meest hinderlijke wijze in ruimte tekort' (H. Burgerhout, idem). In 1937 betrekt het gymnasium haar huidige lokatie aan de Wytemaweg.
Op 14 mei 1940 is het oude (leegstaande) gebouw gebombardeerd.

 

Tekst Paul Donselaar

 

Info ReactiesMensen Verwant Naslag Wiki Streetview