terug

Het Schielandshuis, Korte Hoogstraat (1662-1665)

Het Schielandshuis

Op 31 oktober 1662 legde baljuw en dijkgraaf Daniël van Hogendorp de eerste steen voor de nieuwbouw van het hoogheemraadschap van Schieland. Het hoogheemraadschap, dat zijn juridische en bestuurlijke rechten dankte aan graaf Floris V, had vergaande bevoegdheden betreffende de aanleg en onderhoud van dijken, molens, sluizen en andere waterwerken in de polder rondom en in Rotterdam. Bij zo'n machtige instelling hoorde een groots gebouw waar de heemraden niet alleen konden ontvangen, vergaderen en rechtspreken maar ook overnachtten.

De strakke hoofdstructuur van het gebouw is door de beroemde architect Pieter Post, die onder andere het Mauritshuis bouwde, gemaakt. Op 18 januari 1664 wordt daarvoor aan Pieter Post 63 pond betaald voor teyckenen, vacatien, reysende teercosten...wegens ´t maken van een gemeenlandtshuys. Wellicht heeft de veelzijdige Jacob Lois ter plaatse de bouw begeleid. Hij was lakenkoopman en blauwverver maar stond ook bekend als verzamelaar, stadshistoricus, beeldend kunstenaar en amateur ontwerper. Lois had al eerder nauw samengewerkt met de beeldhouwer Pieter Rijcx die voor het gebeeldhouwde timpaan in de voorgevel tekende. De monumentale ingangspartij is bekroond met een adelaar met wapen en de voordeur hieronder is fraai versierd met smeedwerk van de Rotterdamse meestersmid Jacob Toorn.

Tot 1840 was de grote zaal op de bel étage bestemd voor de Vierschaar; hier werd rechtgesproken in kwesties inzake dijk-, molen-, en polderrecht. Hier bevonden zich ook een eetzaal en de administratie. De eerste verdieping met een grote zaal, die waarschijnlijk diende voor ontvangsten, was verder bestemd voor logeervertrekken voor de hoogheemraden. De tussenverdieping bood ruimte aan kleedvertrekken en kamers voor het personeel. In de kelders bevonden zich de keukens, een kleine gevangenis en opslagruimten. Geleidelijk aan maakten de hoogheemraden steeds minder gebruikt van de logeervertrekken en werden er ruimten verhuurd, wellicht om de exploitatiekosten te drukken.

In 1864 brandde het Schielandshuis volledig uit, alleen de buitenmuren en een deel van de binnenmuren bleven bespaard. Bij de herbouw werden onder andere het met leisteen beklede dak achterwege gelaten, zijramen dichtgemetseld en de tussenverdieping opgeheven. Het metselwerk verdween onder een laag Portlandcement en hele uitstraling van het gebouw veranderde van een zeventiende eeuws gebouw in een grote grauwe kolos.

Pas in 1981 werd begonnen met een uitgebreide restauratie waarbij het exterieur van het gebouw in zijn oorspronkelijke zeventiende-eeuwse staat werd teruggebracht. Het interieur voldeed meer dan voorheen aan de museale eisen. In 1986 heropende het museum zijn deuren voor het publiek. Eind 2012 zijn deze deuren weer gesloten, in afwachting van een nieuwe locatie voor het museum.

Info ReactiesMensen Maquette Verwant Naslag Streetview